Medeplichtig?

Medeplichtig ?

Is God medeplichtig aan moord? Het verhaal van David: God koos de koning die een echtgenote zou afnemen en haar man zou (laten) doden. Daarbij verplichte hij, David, iemand om mee te doen.
Een paar weken geleden luisterden we op een donderdagavond naar verhelderende informatie over Psalm 51. De psalmen hebben nooit echt mijn enthousiaste aandacht gekregen. Poëzie is niet mijn ding; ik hou van informatie in duidelijke, eenvoudige bewoordingen. Maar die Zoom-avond zette me aan het denken. We luisterden naar een opsomming van tegenstrijdigheden en naar de bemoedigende woorden die uit een gebroken koning David voortvloeiden. Het was een studie van de psalm die verlichting bood, ondanks Davids verontrustende gedachten.
Het maakt een groot verschil wanneer we de Bijbel lezen vanuit het perspectief van de mensen die toen leefden. Misschien wil u de psalm lezen om beter te begrijpen wat hierna volgt.
David was de jonge herder die een Filistijn reus versloeg. Hij was ook Gods derde keuze als koning voor Zijn volk.
In 1 Samuël 8 lezen we dat Israël om een koning vroeg, ‘om net als de andere volken te zijn’ (vers 20). Laten we eraan denken dat God hun wens inwilligde, maar niet voordat Hij had voorzegt dat ze op allerlei manieren slaven van hun toekomstige koningen zouden worden (verzen 10-18).
Gods eerste keuze als koning van Israël was Hijzelf: “…mij hebben zij verworpen…” (1 Samuël 8:7). Saul was Gods tweede keuze. Dat is nogal ironisch, want hij zou al snel door David worden vervangen omdat hij geen succesvolle koning was. Saul maakte indruk en genoot als kandidaat-koning de aandacht en steun van het volk. Uiteindelijk zou juist de God die hem eerder had voorgesteld, hem afwijzen. En zo werd David Gods derde keuze als koning.
David, de jonge herder, de machtige soldaat. Als je koning bent, heb je macht. Je wordt gekozen omdat je bekwaam en wijs bent. Het volk wil dat de koning als rechter optreedt (vers 20).
David was koning, een machtige en succesvolle krijgsman die Israël naar meerdere overwinningen leidde. Het volk scandeerde zijn naam; in hun ogen was hij een held. De jaren gingen voorbij. Wanneer je een succesvolle en populaire koning bent, lijkt er iets in je te veranderen. De jonge, nederige herder werd de koning uit 2 Samuël 11, waar het verhaal van Batseba wordt verteld. Wat een schandelijk verhaal — maar het paste bij een koning. Denk aan 1 Samuël 8:10-18.
Natan kwam bij koning David en vertelde een verhaal over een rijke man en een arme man. David was woedend en sprak zonder aarzelen een koninklijk vonnis uit: de schuldige moest met zijn eigen leven betalen!
Het is makkelijk om een oordeel uit te spreken wanneer je koning bent. Maar zelfs een machtige koning krijgt slappe knieën wanneer hij het vonnis over zichzelf hoort uitspreken!
Dat is de achtergrond van Psalm 51.
Toen Natan het vonnis bekendmaakte — “U bent die man!” — gingen Davids ogen plotseling open voor de werkelijkheid van 1 Samuël 8. Hij zag de koning (zichzelf) zoals God hem zag: iemand die dringend behoefte had aan mededogen.
Psalm 51 is waarschijnlijk een heel slechte bron om theologie op te baseren, maar een uitstekende bron om een God van oneindige liefde te leren kennen. De man/koning die
zonder aarzelen een ander veroordeelde, smeekt nu om genade en een nieuwe kans. Maar eigenlijk smeekte hij niet: zijn woorden drukken zijn vertrouwen uit dat God is wat hijzelf niet is. Plotseling ziet hij God weer door de ogen van een jonge herder. Hij legt zijn koningschap symbolisch af.
Een opmerkelijk detail in de psalm is dat David weigert iets te ‘offeren’ (vers 16). Bedoelt hij dat Gods mededogen niet te koop is en niet verdiend kan worden? Hij beseft dat je naaste behandelen zoals je zelf behandeld zou willen worden het ware ‘offer’ is, het echte offer (vers 17).
Overspel en moord met voorbedachten rade waren nodig om een koning de ogen te openen. Moge veel minder al genoeg zijn om ons te overtuigen.